Dầu động cơ đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc bôi trơn, làm mát và bảo vệ các chi tiết bên trong động cơ. Tuy nhiên không phải ai cũng biết rằng dầu động cơ cũng có hạn sử dụng và có thể bị hỏng theo thời gian. Nếu sử dụng dầu đã xuống cấp, động cơ có thể bị mài mòn nhanh, giảm hiệu suất vận hành và phát sinh chi phí sửa chữa lớn.
Vì vậy, hiểu rõ cách kiểm tra dầu động cơ còn sử dụng được không sẽ giúp bạn chủ động đánh giá chất lượng dầu trước khi sử dụng. Chỉ cần quan sát một vài dấu hiệu đơn giản như hạn sử dụng, màu sắc, độ trong và tính chất vật lý của dầu, bạn hoàn toàn có thể nhận biết dầu còn tốt hay đã xuống cấp.
Vì sao cần kiểm tra dầu động cơ trước khi sử dụng?
Dầu động cơ không chỉ đơn giản là chất bôi trơn. Nó còn thực hiện nhiều chức năng quan trọng trong hệ thống động cơ như:
- Giảm ma sát giữa các chi tiết kim loại
- Làm mát và ổn định nhiệt độ động cơ
- Làm sạch cặn bẩn và kim loại mài mòn
- Chống oxy hóa và chống ăn mòn
Khi dầu động cơ bị xuống cấp, các chức năng trên sẽ giảm đáng kể. Hệ quả có thể bao gồm:
- Động cơ nóng nhanh
- Tiếng ồn lớn hơn khi vận hành
- Tăng mức tiêu hao nhiên liệu
- Mài mòn chi tiết máy nhanh hơn
Vì vậy việc kiểm tra dầu trước khi sử dụng hoặc trước khi thay dầu là bước rất quan trọng.
4 Cách kiểm tra dầu động cơ còn sử dụng được không
Dưới đây là 4 phương pháp phổ biến giúp đánh giá chất lượng dầu động cơ một cách nhanh chóng.
Kiểm tra hạn sử dụng của dầu động cơ
Hạn sử dụng là yếu tố đơn giản nhất để xác định dầu còn sử dụng được hay không.
Thông thường:
- Dầu động cơ khoáng: hạn sử dụng khoảng 5 năm
- Dầu tổng hợp hoặc bán tổng hợp: có thể kéo dài 7 – 8 năm
Hạn sử dụng thường được in trên:
- Nhãn chai dầu
- Đáy chai
- Bao bì sản phẩm
Nếu không tìm thấy hạn sử dụng, bạn có thể tham khảo nguyên tắc sau:
- Dầu chưa mở nắp: nên sử dụng trong vòng 5 năm kể từ ngày sản xuất
- Dầu đã mở nắp: nên dùng trong 2 – 3 năm
Trong trường hợp dầu đã quá hạn, tốt nhất nên không sử dụng cho động cơ, bởi phụ gia trong dầu có thể đã bị phân hủy và không còn khả năng bảo vệ động cơ.
Quan sát màu sắc của dầu động cơ
Màu sắc là dấu hiệu dễ nhận biết tiếp theo khi kiểm tra dầu.
Dầu động cơ chất lượng tốt thường có màu hổ phách hoặc vàng nhạt, nhìn khá trong và sạch.
Sau thời gian bảo quản hoặc sử dụng, dầu có thể chuyển sang màu:
- Nâu sẫm
- Đen
- Có bùn hoặc cặn
Nguyên nhân thường do:
- Oxy hóa dầu
- Nhiễm bụi hoặc nước
- Phụ gia bị phân hủy
Nếu thấy dầu sẫm màu bất thường hoặc xuất hiện cặn, khả năng cao dầu đã giảm chất lượng và không nên tiếp tục sử dụng. Trong trường hợp kiểm tra dầu trên xe, bạn có thể dùng que thăm dầu để quan sát màu sắc.
Kiểm tra độ trong hoặc độ đục của dầu
Một đặc điểm quan trọng khác để đánh giá chất lượng dầu là độ trong của dung dịch dầu.
Dầu động cơ mới hoặc còn tốt thường:
- Trong
- Mịn
- Không có tạp chất
Nếu quan sát thấy dầu:
- Bị đục
- Có lớp lắng
- Phụ gia bị tách lớp
- Có bọt khí
thì dầu có thể đã bị biến đổi cấu trúc hóa học.
Trong trường hợp này, dầu đã mất khả năng bôi trơn ổn định và không nên sử dụng cho động cơ. Ngoài ra khi đổ dầu ra ngoài, dòng chảy của dầu cũng cần mượt và ổn định. Dầu bị tách lớp thường chảy không đều.
Kiểm tra độ nhớt và tính chất vật lý của dầu
Dầu động cơ đạt tiêu chuẩn sẽ có độ nhớt ổn định và cảm giác mịn khi chạm vào.
Bạn có thể kiểm tra bằng cách nhỏ một giọt dầu lên tay hoặc bề mặt kim loại.
Dầu còn tốt sẽ có đặc điểm:
- Chảy khá loãng
- Bề mặt mịn
- Không có cặn
Nếu dầu xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Quá đặc
- Có dạng gel
- Có hạt lợn cợn
- Bám dính như chất nhờn
Khả năng cao dầu đã bị nhiễm ẩm hoặc bị oxy hóa lâu ngày. Dầu có tính chất vật lý bất thường sẽ không còn khả năng bôi trơn hiệu quả, thậm chí gây hại cho động cơ.
Dầu tổng hợp có giữ được lâu hơn dầu khoáng không?
Câu trả lời là có.
Dầu tổng hợp được sản xuất bằng công nghệ hóa học hiện đại với cấu trúc phân tử ổn định hơn dầu khoáng.
Một số ưu điểm của dầu tổng hợp:
- Chịu nhiệt tốt hơn
- Ít bị oxy hóa
- Độ nhớt ổn định
- Tuổi thọ dầu dài hơn
Chính vì vậy, dầu tổng hợp thường có thời gian bảo quản lâu hơn dầu khoáng, đặc biệt trong điều kiện môi trường ổn định.
Cách bảo quản dầu động cơ để kéo dài tuổi thọ
Ngoài việc biết cách kiểm tra dầu động cơ còn sử dụng được không, bảo quản đúng cách cũng giúp kéo dài tuổi thọ dầu.
Bảo quản dầu ở nơi khô ráo
Dầu nên được đặt ở nơi:
- Khô ráo
- Thoáng mát
- Tránh ánh nắng trực tiếp
Ánh sáng và nhiệt độ cao có thể thúc đẩy quá trình oxy hóa dầu.
Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột
Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp có thể làm thay đổi cấu trúc hóa học của dầu. Do đó nên bảo quản dầu ở môi trường có nhiệt độ ổn định.
Luôn giữ dầu trong chai nguyên bản
Chai dầu được thiết kế để hạn chế tiếp xúc với không khí và tạp chất. Nếu chuyển dầu sang chai khác, nguy cơ nhiễm bụi hoặc nước sẽ cao hơn.
Có nên sử dụng dầu động cơ đã hết hạn không?
Dầu động cơ hết hạn không nên sử dụng cho bất kỳ loại động cơ nào.
Khi dầu bị xuống cấp, các phản ứng hóa học có thể tạo ra:
- Axit
- Cặn bùn
- Tạp chất kim loại
Các chất này có thể gây:
- Ăn mòn chi tiết máy
- Tắc nghẽn hệ thống bôi trơn
- Giảm hiệu suất động cơ
So với chi phí sửa chữa động cơ, việc thay dầu mới luôn là lựa chọn an toàn và tiết kiệm hơn.
Cách xử lý dầu động cơ hết hạn đúng cách
Dầu động cơ là chất thải nguy hại nên không được đổ trực tiếp vào môi trường.
Bạn có thể xử lý dầu bằng cách:
- Thu gom dầu vào can nhựa sạch
- Đậy kín nắp để tránh rò rỉ
- Mang đến điểm thu gom chất thải hoặc gara sửa xe
Nhiều xưởng dịch vụ hoặc đại lý dầu nhớt công nghiệp cũng hỗ trợ thu gom dầu thải.
Địa chỉ cung cấp dầu nhớt Shell chính hãng
Nếu bạn đang tìm nhà phân phối dầu nhớt chất lượng cao, Công ty TNHH Công nghệ Hồng Dương là địa chỉ đáng tin cậy.
Hồng Dương là nhà phân phối chiến lược dầu nhớt Shell, chuyên cung cấp các dòng dầu nhớt công nghiệp Shell và dầu động cơ chính hãng cho nhiều lĩnh vực sản xuất.
Nếu cần tư vấn các dòng dầu nhớt công nghiệp Shell hoặc dầu động cơ chính hãng, hãy liên hệ Công ty TNHH Công nghệ Hồng Dương để nhận hỗ trợ kỹ thuật và giải pháp bôi trơn tối ưu cho hệ thống thiết bị của bạn.