Trong dây chuyền sản xuất chai PET, dầu nhớt thường không phải hạng mục được chú ý đầu tiên. Tuy nhiên, khi máy xuất hiện tình trạng nhiệt tăng, cơ cấu chuyển động thiếu ổn định, máy nén khí đóng cặn hoặc vòng bi nhanh xuống cấp, chất bôi trơn lại trở thành một trong những yếu tố cần kiểm tra sớm. Điểm quan trọng là không tồn tại một loại dầu duy nhất gọi chung là dầu cho máy thổi chai PET. Tùy thiết kế máy, nhà máy có thể cần dầu thủy lực, dầu máy nén khí, mỡ bôi trơn hoặc chất bôi trơn chuyên dụng cho từng vị trí. Một số máy thổi PET thế hệ mới còn sử dụng servo và cơ cấu kéo giãn điện từ, vì vậy không thể mặc định máy nào cũng cần dầu thủy lực.
Vì vậy, muốn chọn dầu chính xác, kỹ thuật viên cần xác định dầu dùng ở đâu, cho cụm thiết bị nào và OEM yêu cầu tiêu chuẩn gì trước khi chọn sản phẩm.
Máy thổi chai PET cần bôi trơn ở những vị trí nào?
Quá trình stretch blow moulding thường gồm các bước cấp phôi, gia nhiệt phôi PET, kéo giãn, thổi bằng khí nén áp suất cao, mở khuôn và chuyển chai sang công đoạn tiếp theo. Khí nén áp suất cao là một thành phần đặc biệt quan trọng của quá trình tạo hình chai. Krones và SMI đều cho thấy các hệ thống thổi PET hiện đại phụ thuộc đáng kể vào hệ thống khí nén và các giải pháp thu hồi khí để giảm tiêu thụ năng lượng.
Từ góc độ bảo trì, có thể chia nhu cầu bôi trơn thành các nhóm sau:
| Cụm thiết bị | Loại chất bôi trơn có thể cần | Yêu cầu chính |
|---|---|---|
| Hệ thống thủy lực | Dầu thủy lực | Chống mài mòn, tách khí, ổn định oxy hóa |
| Máy nén khí | Dầu máy nén khí | Chống cặn, chịu nhiệt, chống oxy hóa |
| Ổ bi, bạc đạn | Mỡ bôi trơn | Chịu tải, chống mài mòn, ổn định cơ học |
| Cơ cấu truyền động | Dầu/mỡ theo OEM | Đúng độ nhớt và loại chất làm đặc |
| Hệ bôi trơn tập trung | Mỡ chuyên dụng | Khả năng bơm tốt, không gây tắc đường mỡ |
Dầu thủy lực cho máy thổi chai PET
Một số máy thổi chai PET, đặc biệt là các thiết kế sử dụng cơ cấu thủy lực cho kẹp khuôn hoặc chuyển động phụ trợ, có hệ thống thủy lực riêng. Khi đó dầu cần đảm bảo khả năng truyền lực ổn định, chống mài mòn và hạn chế hình thành cặn.
Dòng Shell Tellus được Shell phát triển cho các hệ thống thủy lực công nghiệp và thiết bị di động. Shell cho biết Tellus hướng tới các đặc tính như bảo vệ chống mài mòn, tuổi thọ dầu, kiểm soát stick-slip và hiệu suất hệ thống.
Trong thực tế nhà máy, ISO VG 32, 46 hay 68 không thể lựa chọn theo cảm tính. Cần kiểm tra:
- Hướng dẫn của nhà sản xuất máy;
- Độ nhớt OEM yêu cầu;
- Nhiệt độ dầu khi máy vận hành;
- Tình trạng bơm và van;
- Điều kiện môi trường nhà xưởng;
- Loại dầu đang sử dụng trước đó.
Ví dụ, việc tự chuyển từ ISO VG 46 sang ISO VG 68 chỉ vì cho rằng “dầu đặc hơn sẽ bảo vệ máy tốt hơn” có thể làm thay đổi khả năng lưu thông dầu và hiệu suất của hệ thống. Ngược lại, dầu quá loãng so với yêu cầu cũng có thể làm màng dầu không đủ trong một số chế độ tải.
Shell Tellus S2 MX có phù hợp không?
Shell Tellus S2 MX là một lựa chọn đáng xem xét khi OEM yêu cầu dầu thủy lực chống mài mòn tương ứng và cấp độ nhớt phù hợp. Shell giới thiệu Tellus S2 MX là dòng dầu thủy lực monograde với khả năng chống mài mòn và tuổi thọ dầu tốt.
Tuy nhiên, trước khi đặt hàng cần đối chiếu model máy + tài liệu kỹ thuật + cấp ISO VG, không nên chỉ gửi yêu cầu “một phuy dầu máy thổi chai”.
Dầu máy nén khí là hạng mục đặc biệt quan trọng
Một điểm thường bị bỏ sót khi tìm dầu cho máy thổi chai PET chính là máy nén khí cấp khí thổi.
PET được tạo hình bằng khí nén áp suất cao. Một số hệ thống thương mại sử dụng khoảng 3 MPa, trong khi các công nghệ khác có thể hoạt động ở những dải áp suất khác nhau. SMI cho biết các quy trình thông thường có thể sử dụng khoảng 35–40 bar, còn giải pháp giảm áp ReduxAir của hãng có thể thực hiện một số ứng dụng ở 15–20 bar tùy thiết kế chai, phôi và điều kiện quá trình.
Do đó, hệ máy nén khí phải làm việc với tải đáng kể và dầu máy nén cần được lựa chọn đúng công nghệ máy.
Máy nén khí piston
Đối với máy nén piston cần dầu, có thể xem xét dòng Shell Corena P khi phù hợp với yêu cầu OEM.
Shell Corena S2 P là dầu gốc khoáng dành cho máy nén khí piston, còn Shell Corena S4 P là dòng tổng hợp hiệu suất cao. Shell nêu Shell Corena S4 P 100 phù hợp với máy nén piston áp suất cao trong các điều kiện làm việc khắc nghiệt.
Máy nén khí trục vít hoặc cánh gạt
Với máy nén trục vít hoặc cánh gạt có dầu, dòng Shell Corena R phù hợp hơn. Shell Corena S4 R 46/68 được thiết kế cho máy nén khí trục vít và cánh gạt, trong khi danh mục Shell Corena cũng có các dòng S3 R cho nhu cầu vận hành khác nhau.
Không dùng dầu thủy lực thay dầu máy nén khí, dù hai sản phẩm có thể cùng mang cấp độ nhớt ISO VG 46. Công thức phụ gia và điều kiện làm việc của hai ứng dụng khác nhau.
Sản xuất chai đồ uống cần đặc biệt chú ý chất lượng khí nén
Với dây chuyền sản xuất chai PET cho nước uống và thực phẩm, vấn đề không dừng ở độ bền máy.
Nên sử dụng khí nén không dầu trong các ứng dụng PET cần kiểm soát nguy cơ dầu nhiễm vào chai và sản phẩm. Hãng cũng cung cấp các hệ thống máy nén piston và trục vít không dầu dành cho quá trình thổi PET.
Điều này dẫn đến một điểm rất quan trọng: Máy nén khí không dầu không có nghĩa là phải đổ dầu Shell Corena vào buồng nén.
Nếu máy là loại oil-free, phải tuân thủ chính xác hướng dẫn của nhà sản xuất đối với từng hộp số, ổ bi hoặc khoang dầu độc lập. Không nên áp dụng kinh nghiệm của máy nén khí trục vít ngâm dầu sang máy nén oil-free.
Đối với dây chuyền thực phẩm và đồ uống, chất lượng khí còn phụ thuộc vào thiết kế máy nén, bộ sấy, lọc, đường ống và tiêu chuẩn vệ sinh của toàn hệ thống chứ không thể giải quyết chỉ bằng thay dầu.
Mỡ bôi trơn cho ổ bi và cơ cấu chuyển động
Ngoài dầu, nhiều vị trí trên dây chuyền còn sử dụng mỡ bôi trơn. Shell Gadus là nhóm mỡ công nghiệp được Shell phát triển cho nhiều ứng dụng ổ bi, bánh răng và các cơ cấu chịu tải, với các đặc tính liên quan đến chống mài mòn, độ bền cơ học, chịu nhiệt và bảo vệ thiết bị.
Ví dụ, Shell Gadus S2 V220 2 là mỡ đa dụng chịu cực áp và có thể phù hợp với nhiều ổ bi công nghiệp thông thường khi điều kiện vận hành và yêu cầu OEM tương thích.
Nhưng đây cũng là khu vực không nên thay thế tùy tiện.
Krones sử dụng loại mỡ chuyên dụng được phê duyệt cho một số cơ cấu tuyến tính trên trạm thổi Contiform; sản phẩm OEM này còn có chuẩn NSF H1 và yêu cầu khả năng bơm qua hệ thống bôi trơn tập trung. Điều đó cho thấy một loại mỡ công nghiệp “chịu nhiệt, chịu tải tốt” chưa chắc đã phù hợp với mọi điểm bôi trơn trên máy thổi PET.
Cách chọn dầu cho máy thổi chai PET chính xác hơn
Thay vì bắt đầu bằng thương hiệu dầu, bộ phận bảo trì nên thu thập 6 thông tin sau:
Model và hãng sản xuất máy
Ví dụ Krones, Sidel, SMI hoặc các dòng máy PET của Trung Quốc có thể sử dụng những cấu hình hoàn toàn khác nhau.
Vị trí cần bôi trơn
Xác định rõ dầu đang dùng cho:
- Hệ thủy lực;
- Máy nén khí;
- Hộp số;
- Ổ bi;
- Bôi trơn tập trung.
Loại máy nén khí
Cần phân biệt piston, trục vít, cánh gạt và máy nén oil-free.
Cấp độ nhớt
ISO VG 32, 46, 68 hay 100 phải được lấy từ manual hoặc đối chiếu kỹ thuật tương đương.
Yêu cầu vệ sinh
Nếu sản xuất bao bì nước uống, thực phẩm hoặc dược phẩm, cần kiểm tra thêm yêu cầu về khí nén và chất bôi trơn ở các vị trí có khả năng tiếp xúc ngẫu nhiên.
Dầu đang sử dụng
Không nên đổ ngay dầu mới vào hệ thống khi chưa xác định dầu cũ, khả năng tương thích và mức độ nhiễm bẩn.
Những dấu hiệu cho thấy cần kiểm tra dầu và hệ thống bôi trơn
Bộ phận bảo trì nên kiểm tra khi xuất hiện các hiện tượng:
- Dầu đổi màu hoặc có nhiều cặn: có thể liên quan đến oxy hóa, nhiệt độ cao hoặc nhiễm bẩn.
- Dầu tạo nhiều bọt: cần kiểm tra mức dầu, khí xâm nhập, chất lượng dầu và khả năng thoát khí.
- Máy nén nóng bất thường: không nên kết luận ngay là do dầu; cần kiểm tra cả làm mát, lọc, tải máy, áp suất và điều kiện vận hành.
- Ổ bi hoặc cơ cấu truyền động phát tiếng kêu: có thể do thiếu bôi trơn, thừa mỡ, sai loại mỡ hoặc hư hỏng cơ khí.
- Chu kỳ thay dầu ngày càng ngắn: cần tìm nguyên nhân gốc thay vì đơn giản tăng tần suất thay dầu.
Đây là điểm nhiều nhà máy dễ bỏ qua: dầu xuống cấp nhanh đôi khi là triệu chứng của lỗi thiết bị, không phải nguyên nhân ban đầu.
Gợi ý nhóm dầu Shell cho dây chuyền thổi chai PET
Có thể tham khảo theo nguyên tắc sau:
| Nhu cầu | Dòng Shell tham khảo |
| Hệ thống thủy lực | Shell Tellus S2 MX |
| Máy nén khí piston | Shell Corena S2 P / S4 P |
| Máy nén trục vít, cánh gạt | Shell Corena S3 R / S4 R |
| Ổ bi, cơ cấu công nghiệp thông thường | Shell Gadus phù hợp theo tải và tốc độ |
Shell xác định Tellus cho hệ thống thủy lực, Corena cho nhiều loại máy nén piston, trục vít và cánh gạt, còn Gadus là dòng mỡ phục vụ nhiều ứng dụng công nghiệp. Bảng trên chỉ dùng để khoanh vùng sản phẩm, không phải bảng thay thế OEM. Cấp độ nhớt, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng tương thích vẫn phải được kiểm tra theo từng thiết bị.
Hồng Dương tư vấn dầu cho máy thổi chai PET theo thiết bị thực tế
Với dây chuyền thổi chai PET, cách chọn dầu hiệu quả nhất không phải hỏi “loại nào tốt nhất” mà là xác định đúng dầu cho đúng vị trí.
Hồng Dương cung cấp nhiều dòng dầu nhớt Shell công nghiệp như Shell Tellus, Shell Corena và Shell Gadus, phù hợp để xây dựng giải pháp bôi trơn cho hệ thủy lực, máy nén khí và các cụm cơ khí trong nhà máy.
Khi cần lựa chọn dầu cho máy thổi chai PET, doanh nghiệp nên cung cấp cho Hồng Dương: hãng máy – model – vị trí sử dụng dầu – dầu đang dùng – cấp độ nhớt – hình ảnh tem máy hoặc trang lubrication trong manual.
Từ các thông tin này, việc đối chiếu sản phẩm Shell phù hợp sẽ chính xác hơn, hạn chế rủi ro chọn sai độ nhớt, sai ứng dụng hoặc thay dầu không tương thích.
Liên hệ Hồng Dương để được tư vấn lựa chọn dầu Shell phù hợp cho máy thổi chai PET, máy nén khí và hệ thống thiết bị trong dây chuyền sản xuất.