Dầu cho máy đào không đơn giản là chọn một can nhớt rồi sử dụng cho toàn bộ thiết bị. Một chiếc máy đào có nhiều cụm làm việc với yêu cầu bôi trơn hoàn toàn khác nhau: hệ thống thủy lực cần dầu truyền lực và chống mài mòn, động cơ diesel cần dầu kiểm soát cặn và nhiệt, bộ truyền động cần dầu bánh răng chịu tải, còn chốt gầu và các khớp lại cần mỡ có độ bám tốt. Đây cũng là lý do cùng một chiếc máy đào nhưng doanh nghiệp có thể phải quản lý đồng thời nhiều loại dầu mỡ. Vậy dầu cho máy đào nên chọn theo tiêu chí nào và đâu là những sản phẩm Shell đáng tham khảo? Hãy đi từ từng vị trí bôi trơn thực tế trên máy.
Một máy đào cần những loại dầu nào?
Thay vì hỏi chung “máy đào dùng nhớt gì?”, bộ phận bảo trì nên xác định chính xác khoang hoặc cụm máy cần thay dầu.
| Vị trí trên máy đào | Loại dầu mỡ cần dùng | Dòng Shell có thể tham khảo* |
|---|---|---|
| Hệ thống thủy lực | Dầu thủy lực | Shell Tellus S2 MX |
| Động cơ diesel | Dầu động cơ diesel tải nặng | Shell Rimula |
| Final drive/hộp giảm tốc | Dầu bánh răng, truyền động | Shell Spirax |
| Chốt, bạc, khớp, ổ trượt | Mỡ bôi trơn chịu tải | Shell Gadus |
Sản phẩm cụ thể và cấp độ nhớt phải được đối chiếu với tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất máy. Đây là điểm rất quan trọng. Không nên lấy một sản phẩm đang dùng tốt cho máy đào Komatsu rồi mặc định áp dụng cho Hitachi, Kobelco, CAT, Doosan hay Volvo nếu chưa kiểm tra yêu cầu OEM.
Dầu thủy lực là nhóm dầu quan trọng nhất trên máy đào
Máy đào thực hiện gần như toàn bộ các chuyển động làm việc như nâng cần, co duỗi tay gầu, đóng mở gầu và nhiều chuyển động phụ thông qua hệ thống thủy lực. Do đó, dầu thủy lực vừa đóng vai trò truyền năng lượng, vừa phải bảo vệ bơm, van và các bề mặt chuyển động trước mài mòn.
Trong danh mục Shell hiện nay, dòng Shell Tellus S2 MX được Shell giới thiệu cho cả các ứng dụng construction, mining, agriculture và factory. Shell mô tả đây là dầu thủy lực đơn cấp có khả năng bảo vệ chống mài mòn và kiểm soát suy giảm dầu trong quá trình làm việc.
Shell Tellus S2 MX 46 có phù hợp cho máy đào không?
Shell Tellus S2 MX 46 có thể là lựa chọn đáng cân nhắc khi nhà sản xuất thiết bị yêu cầu dầu thủy lực ISO VG 46 với tiêu chuẩn tương ứng.
Shell cho biết Tellus S2 MX sử dụng công nghệ dầu gốc Group II, có khả năng chống suy giảm dưới tác động nhiệt và ứng suất cơ học, đồng thời giúp hạn chế hình thành cặn ảnh hưởng đến hiệu suất hệ thống thủy lực.
Tuy nhiên, cần tránh một sai lầm phổ biến: ISO VG 46 không phải cấp độ nhớt mặc định cho mọi máy đào.
Shell hiện cung cấp Tellus S2 MX ở nhiều cấp như 32, 46 và 68. Vì vậy khi thay dầu cần căn cứ vào:
- Khuyến cáo của hãng máy.
- Nhiệt độ môi trường và nhiệt độ dầu khi làm việc.
- Tình trạng bơm, van và hệ thống.
- Khoảng nhiệt độ vận hành.
- Yêu cầu về ISO HM, HV hoặc tiêu chuẩn OEM cụ thể.
Máy hoạt động ngoài trời với biên độ nhiệt lớn cũng có thể cần loại dầu có đặc tính độ nhớt theo nhiệt độ khác với máy làm việc trong điều kiện ổn định.
Dầu động cơ máy đào phải chịu được tải và nhiệt cao
Khác với ô tô chạy đường trường, máy đào thường làm việc nhiều giờ ở công trường, tải biến thiên liên tục, môi trường bụi và nhiệt độ cao.
Dầu động cơ vì vậy phải thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ: tạo màng dầu chống mài mòn, phân tán muội, hạn chế cặn, kiểm soát oxy hóa và bảo vệ các chi tiết động cơ trước sản phẩm axit của quá trình cháy.
Shell Rimula R4 X 15W-40
Với động cơ diesel tải nặng có yêu cầu phù hợp, Shell Rimula R4 X 15W-40 là một sản phẩm có thể tham khảo.
Shell công bố Rimula R4 X 15W-40 đạt API CI-4 cùng nhiều tiêu chuẩn và chấp thuận khác, trong đó có Caterpillar ECF-2, ECF-1-A, Cummins CES 20078 và Volvo VDS-3. Sản phẩm được thiết kế tập trung vào ba nhóm bảo vệ là kiểm soát ăn mòn do axit, chống mài mòn và kiểm soát cặn.
Nhưng không nên chọn Rimula R4 X chỉ vì máy đào sử dụng động cơ diesel. Shell lưu ý với những động cơ trang bị công nghệ xử lý khí thải mới như bộ lọc hạt diesel, người dùng nên xem xét các sản phẩm low-emission phù hợp hơn theo yêu cầu của nhà sản xuất.
Do đó trước khi mua dầu động cơ máy đào cần kiểm tra ít nhất SAE, API/ACEA và tiêu chuẩn OEM của động cơ.
Dầu truyền động cho final drive và hộp giảm tốc
Một vị trí thường bị bỏ quên khi bảo dưỡng máy đào bánh xích là cụm truyền động cuối – final drive. Các bánh răng trong cụm này phải truyền mô-men lớn ở tốc độ thấp, vì vậy dầu cần duy trì màng bôi trơn và bảo vệ bề mặt bánh răng trong điều kiện tải cao.
Shell có dòng Spirax dành cho hệ truyền động, bánh răng và cầu. Ví dụ Shell Spirax S3 AX 80W-90 được Shell mô tả là dầu bánh răng và cầu đạt API GL-5, dành cho những ứng dụng tải vừa đến nặng yêu cầu SAE 80W-90.
Tuy nhiên, với máy đào cần đặc biệt lưu ý: không được thấy “80W-90” là đổ ngay vào final drive. Một số model có thể quy định cấp SAE, tiêu chuẩn GL hoặc loại chất bôi trơn khác. Hãy xem tài liệu bảo dưỡng của đúng model máy trước khi thay.
Mỡ bôi trơn cho chốt gầu, bạc và khớp chuyển động
Máy đào có rất nhiều điểm bôi trơn chịu tải va đập như: chốt chân cần, chốt tay gầu, chốt liên kết bucket, bạc trượt và các khớp bản lề.
Những vị trí này thường tiếp xúc với bụi, bùn, nước và tải thay đổi liên tục. Nếu lượng mỡ không đủ, chốt và bạc có thể nhanh chóng xuất hiện khe hở, tiếng kêu và độ rơ.
Shell Gadus S2 V220 2
Shell giới thiệu Gadus S2 V220 2 là mỡ đa dụng chịu cực áp, cung cấp khả năng bảo vệ đáng tin cậy và phù hợp với nhiều ứng dụng chịu tải.
Khi sử dụng trên máy đào, cần đặc biệt chú ý chu kỳ bơm mỡ. Máy làm việc trong bùn nước, khai thác đá, môi trường nhiều bụi hoặc sử dụng búa phá đá thường có điều kiện làm việc khắc nghiệt hơn và có thể cần chế độ bôi trơn riêng theo hướng dẫn OEM.
Những sai lầm thường gặp khi thay dầu cho máy đào
Chi phí dầu nhớt thường nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí sửa bơm thủy lực, động cơ hoặc final drive. Nhưng nhiều sự cố lại bắt đầu từ những thao tác khá đơn giản:
- Chỉ chọn dầu theo độ nhớt mà bỏ qua tiêu chuẩn kỹ thuật.
- Trộn hai loại dầu khi chưa xác định khả năng tương thích.
- Đổ dầu mới vào hệ thống nhưng không kiểm tra lọc.
- Dùng dụng cụ chiết rót bẩn khiến bụi và nước đi vào dầu.
- Kéo dài chu kỳ thay dầu chỉ vì dầu nhìn vẫn còn sáng màu.
Chọn dầu cho máy đào Shell tại Hồng Dương
Với doanh nghiệp sở hữu một máy hoặc cả đội máy đào, mục tiêu không nên chỉ là tìm dầu cho máy đào giá rẻ, mà là lựa chọn đúng chất bôi trơn cho từng cụm thiết bị để hạn chế dừng máy và chi phí sửa chữa ngoài kế hoạch.
Tùy yêu cầu kỹ thuật của máy, có thể tham khảo các nhóm sản phẩm Shell đang được Hồng Dương cung cấp như:
- Shell Tellus cho hệ thống thủy lực.
- Shell Rimula cho động cơ diesel tải nặng.
- Shell Spirax cho các cụm truyền động phù hợp.
- Shell Gadus cho các điểm bôi trơn bằng mỡ.
Shell hiện cũng xác định Tellus S2 MX là dòng sử dụng cho các lĩnh vực xây dựng và khai khoáng, trong khi danh mục Spirax được phát triển cho các ứng dụng vận tải, xây dựng, khai khoáng và thiết bị nông nghiệp.
Để chọn chính xác, doanh nghiệp nên cung cấp cho Hồng Dương hãng máy, model, đời máy, vị trí cần thay dầu, cấp dầu đang sử dụng và điều kiện vận hành. Từ những thông tin này có thể đối chiếu yêu cầu OEM và lựa chọn sản phẩm Shell phù hợp hơn, tránh tình trạng mua đúng thương hiệu nhưng sai cấp độ nhớt hoặc sai tiêu chuẩn kỹ thuật.
Chọn đúng dầu cho máy đào không chỉ giúp máy chạy êm hơn. Quan trọng hơn, đó là một phần của chiến lược bảo trì giúp bảo vệ bơm thủy lực, động cơ, bộ truyền động và các chi tiết chịu tải trong suốt vòng đời thiết bị.