Để trả lời bao lâu thay dầu máy nén khí, cần biết máy đang dùng loại dầu nào và là máy trục vít hay piston. Với máy trục vít ngâm dầu, mốc tham khảo là: dầu khoáng thông thường khoảng 2.000–4.000 giờ; dầu cao cấp như Shell Corena S3 R 4.000 giờ, có thể đến 6.000 giờ trong điều kiện nhất định; dầu tổng hợp như Shell Corena S4 R đến 12.000 giờ nếu nhà sản xuất máy cho phép. Ở khí hậu nóng ẩm như miền Bắc, nên lấy mức thấp của mỗi khoảng và luôn kèm mốc thời gian (thường 12 tháng), mốc nào đến trước thì thay.
Tóm tắt nhanh
- Căn cứ số 1 vẫn là sổ tay của hãng máy nén; bảng trong bài dùng để đối chiếu và lập kế hoạch.
- Loại dầu quyết định độ dài chu kỳ: dầu tổng hợp có thể dùng lâu gấp nhiều lần dầu khoáng, nhưng chỉ khi máy và điều kiện vận hành cho phép.
- Shell ghi rõ trong TDS: ở khí hậu nóng ẩm châu Á, nên dùng mốc thấp 4.000 giờ cho Corena S3 R và rút ngắn chu kỳ cho Corena S4 R.
- Máy chạy 3 ca chạm mốc 4.000 giờ chỉ sau khoảng 6 tháng.
- Thay dầu luôn đi kèm thay lọc dầu, kiểm tra lọc tách dầu và lọc gió.
Mốc giờ thay dầu theo từng nhóm dầu máy nén
Bảng dưới áp dụng cho máy nén khí trục vít và cánh gạt ngâm dầu, loại phổ biến nhất trong nhà xưởng. Các dòng dầu máy nén khí Shell Corena được dùng làm ví dụ vì có số liệu công bố trong tài liệu kỹ thuật (TDS).
| Loại dầu | Ví dụ | Mốc giờ tham khảo | Điều kiện kèm theo |
|---|---|---|---|
| Dầu khoáng thông thường | Dầu máy nén gốc khoáng cấp phổ thông | Khoảng 2.000–4.000 giờ | Nhiệt độ xả bình thường; lấy mức thấp khi phòng máy nóng, ẩm |
| Dầu cao cấp gốc khoáng tinh chế, phụ gia chống oxy hóa mạnh | Shell Corena S3 R 46, S3 R 32, S3 R 68 | 4.000 giờ; có thể đến 6.000 giờ trong điều kiện nhất định | Theo TDS: khi hãng máy cho phép, nhiệt độ xả tối đa đến 100°C; khí hậu nóng ẩm châu Á khuyến nghị mốc 4.000 giờ |
| Dầu tổng hợp | Shell Corena S4 R 68, S4 R 46 | Đến 12.000 giờ | Theo TDS: khi hãng máy cho phép, kể cả nhiệt độ xả trên 100°C; khí hậu nóng ẩm nên rút ngắn chu kỳ theo khuyến nghị OEM |
| Dầu chính hãng của nhà sản xuất máy | Ví dụ Atlas Copco Roto-Inject Fluid | Atlas Copco công bố 4.000 giờ hoặc 1 năm | Nhiệt độ môi trường 0–30°C theo trang sản phẩm của hãng |
Cách đọc bảng: số giờ là giới hạn trên trong điều kiện tốt, không phải con số được bảo đảm. Mọi TDS của Shell đều ghi chu kỳ thực tế phụ thuộc chất lượng khí hút vào, chế độ tải và điều kiện môi trường. Ví dụ của Atlas Copco cho thấy chính hãng máy cũng gắn mốc giờ với một dải nhiệt độ phòng máy; phòng máy nóng hơn dải đó thì chu kỳ phải ngắn lại.
Chu kỳ thay dầu theo loại máy nén khí
| Loại máy | Dầu làm việc ở đâu | Cách xác định chu kỳ |
|---|---|---|
| Trục vít, cánh gạt ngâm dầu | Dầu phun trực tiếp vào buồng nén để làm mát, làm kín, bôi trơn; tiếp xúc khí nóng và hơi ẩm liên tục | Theo bảng giờ ở trên, kèm mốc năm; thay lọc dầu cùng lúc |
| Piston có dầu | Dầu trong cacte bôi trơn trục khuỷu, xi lanh; muội và nước ngưng dễ lọt xuống cacte | Thường ngắn hơn máy trục vít; theo số giờ hoặc số tháng ghi trong sổ tay; kiểm tra mức và màu dầu hằng ngày |
| Trục vít không dầu | Dầu chỉ bôi trơn hộp số và ổ trục, không tiếp xúc khí nén | Theo hãng máy, thường dài hơn; nên phân tích dầu định kỳ |
| Máy nén ly tâm | Hệ dầu tuần hoàn cho ổ trục và hộp số tăng tốc | Thay theo kết quả phân tích dầu, không theo mốc giờ ngắn |
Với máy piston, Shell có dòng riêng như Shell Corena S4 P 100 (tổng hợp) và Corena S2 P 100; cách chọn được giải thích trong bài dầu Shell Corena cho máy nén khí piston. Máy nén ly tâm thường dùng dầu cùng nhóm với dầu tuabin Shell Turbo cho hệ ổ trục và hộp số; loại dầu cụ thể phải theo chỉ định của hãng máy.
Quy đổi giờ thay dầu ra tháng theo số ca
Máy nén khí thường chạy suốt thời gian xưởng hoạt động, nên số giờ tăng rất nhanh. Bảng dưới tính với 26 ngày làm việc mỗi tháng, chưa trừ thời gian chạy không tải:
| Chế độ chạy | Mốc 2.000 giờ | Mốc 4.000 giờ | Mốc 12.000 giờ |
|---|---|---|---|
| 1 ca (khoảng 2.500 giờ/năm) | Khoảng 9–10 tháng | Mốc 12 tháng đến trước | Mốc thời gian của hãng máy đến trước |
| 2 ca (khoảng 5.000 giờ/năm) | Khoảng 5 tháng | Khoảng 9–10 tháng | Khoảng 2 năm 5 tháng, cần phân tích dầu giữa kỳ |
| 3 ca (khoảng 7.500 giờ/năm) | Khoảng 3 tháng | Khoảng 6 tháng | Khoảng 19 tháng, cần phân tích dầu giữa kỳ |
Bảng cho thấy vì sao nhà máy chạy 3 ca thường chuyển sang dầu tổng hợp: số lần dừng máy, số lít dầu và số bộ lọc mỗi năm giảm rõ. Tuy nhiên, chu kỳ dài chỉ an toàn khi có phân tích dầu định kỳ; xem thêm bài phân tích dầu nhớt định kỳ.
Yếu tố làm chu kỳ thay dầu ngắn lại
- Nhiệt độ xả cao: TDS Corena S3 R lấy mốc 100°C; máy thường xuyên chạy nóng hơn phải rút ngắn chu kỳ hoặc dùng dầu tổng hợp.
- Phòng máy nóng, thông gió kém: nhiệt độ khí hút và két làm mát đều kém đi, dầu oxy hóa nhanh hơn.
- Độ ẩm cao và chạy không tải nhiều: máy chạy non tải, dầu không đủ nóng để hơi nước bay ra, nước ngưng lại trong dầu và gây nhũ hóa.
- Không khí hút vào bẩn: bụi xi măng, bụi gỗ, hơi hóa chất làm dầu nhanh đen và tắc lọc.
- Châm lẫn dầu khác loại: TDS Corena S4 R ghi dầu tương thích với dầu khoáng nhưng pha loãng bằng dầu khoáng sẽ làm giảm rõ hiệu năng; vài lít dầu khoáng châm vào có thể làm mất ưu thế chu kỳ dài.
Những dấu hiệu cho thấy dầu đã xuống cấp trước mốc giờ, như dầu đổi màu, có cặn, mùi khét, đã được phân tích chi tiết trong bài khi nào nên thay dầu máy nén khí Shell Corena và bài vì sao dầu máy nén khí chuyển màu đen.
Thay dầu kèm những gì để chu kỳ mới không bị rút ngắn
- Xả dầu khi máy còn ấm sau khi đã ngắt điện, xả hết áp trong bình tách theo hướng dẫn hãng.
- Thay lọc dầu ở mọi lần thay dầu; kiểm tra chênh áp lọc tách dầu, thay theo giờ của hãng.
- Vệ sinh hoặc thay lọc gió, nhất là xưởng nhiều bụi.
- Vệ sinh két làm mát dầu để nhiệt độ xả trở về mức bình thường.
- Khi đổi sang loại dầu khác (ví dụ từ khoáng sang tổng hợp), xả thật sạch, có thể cần súc rửa theo hướng dẫn của hãng dầu và hãng máy.
- Nạp dầu đúng mức trên kính thăm, chạy thử, kiểm tra rò rỉ và nhiệt độ xả.
- Ghi sổ: ngày, số giờ, loại dầu, lượng dầu, các lọc đã thay.
Danh sách kiểm tra hằng ngày, hằng tuần cho máy nén khí có trong bài checklist bảo dưỡng máy nén khí.
Lưu ý về chu kỳ thay dầu máy nén khí tại miền Bắc
| Điều kiện | Ảnh hưởng tới dầu | Điều chỉnh |
|---|---|---|
| Mùa nồm ẩm (khoảng tháng 2 đến tháng 4) | Khí hút vào rất ẩm, nước ngưng trong bình tách và trong dầu | Xả nước ngưng thường xuyên hơn; tránh để máy chạy không tải kéo dài; kiểm tra dầu có đục sau mùa nồm |
| Nắng nóng mùa hè, phòng máy mái tôn | Nhiệt độ phòng máy vượt dải tham chiếu của nhiều hãng, nhiệt độ xả tăng | Làm ống hút gió nóng ra ngoài, vệ sinh két trước tháng 5; dùng mốc thấp của bảng |
| Nhà máy xi măng, khai thác đá, xưởng gỗ | Bụi mịn qua lọc gió làm dầu đen nhanh, tắc lọc tách | Đặt cửa hút gió ở nơi sạch, thay lọc gió dày hơn |
| KCN Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng – máy chạy 24/7 | Giờ chạy lớn, khó bố trí dừng máy | Cân nhắc dầu tổng hợp kèm phân tích dầu; lên lịch thay vào kỳ nghỉ dài |
Một đơn vị cung cấp có kho gần KCN giúp nhà máy chủ động có dầu đúng loại đúng lúc thay, tránh phải châm tạm dầu khác. Khi chọn đại lý dầu nhớt công nghiệp, nên yêu cầu đủ TDS, SDS và nguồn gốc hàng.
Sai lầm thường gặp về chu kỳ thay dầu máy nén khí
- Lấy con số 12.000 giờ áp cho mọi loại dầu: mốc này chỉ dành cho dầu tổng hợp và khi hãng máy cho phép.
- Chỉ theo giờ, quên mốc năm: máy chạy ít vẫn có dầu lão hóa và nhiễm nước theo thời gian.
- Thay dầu nhưng không thay lọc: dầu mới đi qua lọc cũ bẩn sẽ xuống cấp sớm.
- Châm dầu khoáng vào máy đang dùng dầu tổng hợp rồi vẫn giữ chu kỳ dài.
- Bỏ qua nhiệt độ xả: máy chạy nóng kéo dài là dấu hiệu phải xử lý két làm mát trước khi bàn đến dầu.
Câu hỏi thường gặp
Nhiều hãng quy định lần thay dầu và lọc đầu tiên sớm hơn chu kỳ thường để loại bỏ cặn chạy rà. Số giờ cụ thể khác nhau theo hãng, hãy lấy đúng mốc trong sổ bảo hành.
Với máy chạy nhiều ca, nhiệt độ xả cao, thường là có, vì số lần thay, số lọc và giờ dừng máy giảm. Với máy chạy ít, mốc năm đến trước mốc giờ nên lợi ích của dầu tổng hợp không rõ.
Không nên. Phụ gia của các hãng khác nhau có thể làm tạo bọt, tạo cặn. Khi đổi hãng hoặc đổi gốc dầu, nên xả sạch dầu cũ và thay lọc.
Hao dầu nhanh thường do lọc tách dầu hỏng, rò rỉ hoặc mức dầu quá cao, không phải do đến kỳ thay. Cần tìm nguyên nhân trước; xem bài nguyên nhân máy nén khí xì dầu.
Kết luận
Trả lời bao lâu thay dầu máy nén khí cần ba thông tin: loại máy, loại dầu và điều kiện phòng máy. Dầu khoáng thông thường khoảng 2.000–4.000 giờ, Shell Corena S3 R 4.000 giờ (đến 6.000 giờ trong điều kiện nhất định), Shell Corena S4 R đến 12.000 giờ khi hãng máy cho phép; ở miền Bắc nóng ẩm nên lấy mức thấp và luôn kèm mốc năm. Muốn kéo dài chu kỳ an toàn, hãy giữ phòng máy mát, khí hút sạch và phân tích dầu định kỳ.
Hồng Dương là nhà phân phối dầu nhớt Shell chính hãng, có kho hàng tại Hà Nội và Bắc Ninh, sẵn sàng tư vấn chọn dầu máy nén khí Shell Corena và lập lịch thay dầu cho nhà máy khu vực miền Bắc. Danh mục dầu nhớt công nghiệp Shell có đủ dầu máy nén, dầu tuabin, dầu thủy lực cho cùng một nhà máy. Hồng Dương cung cấp theo quy cách xô 18 lít và phuy 209 lít.
- Hotline: 0913322699
- Email: Nguyenquangtruong@hongduong.com.vn
- Văn phòng: P105 Nhà C3 Làng Quốc Tế Thăng Long, Phường Dịch Vọng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội
- Kho hàng: Kho Nam Sông Hồng (Vitranimex), Km1 Phan Trọng Tuệ, Tam Hiệp, Thanh Trì, Hà Nội và Kho Vinafco, đường TS8, KCN Tiên Sơn, Hoàn Sơn, Tiên Du, Bắc Ninh